ايزوپ

سنگينی تمام قصه‌های گفته و نگفته روی دوش ماست

بیزانس: دنیای خون‌آشامان فمینیست

leave a comment »

کسی مثل نیل جردن است که می‌تواند یک داستان خون‌آشامی را به یک اثر عمیقاً انسانی تبدیل کند. او سال 1994 این کار را با فیلم «مصاحبه با خون‌آشام: خاطرات خون‌آشام» انجام داده بود، فیلمی که خوش‌تیپ‌ترین بازیگران را گرد هم آورده بود تا خون‌آشام‌هایی خسته از بار خاطرات و تشنه‌ی همراهی بیافریند. اما اگر جهان داستانی نیل جردن در «مصاحبه با خون‌آشام» به شدت «مردانه» است، در فیلم «بیزانتیوم»، او یک قدم فراتر می‌رود، و داستانی «زنانه» می‌آفریند (این کلمات «مردانه» و «زنانه» باید همیشه توی گیومه یا پرانتز یا کروشه یا زیر ذره‌بین باشند).

جهان خون‌آشامان «بیزانتیوم» به شکلی طعمه‌آمیز با جهان آشنای ما شباهت‌های زیادی دارد. جهان این فیلم هم جایی است که اگر زنی تبدیل به خون‌آشام شود (فاعل شود)، «انجمن برادران» (Brotherhood) او را در خودش راه نمی‌دهد؛ جایی که زن‌ها در ابتدا امکان «خلق» (تبدیل یک انسان به خون‌آشام) (بازی کردن نقش آفریننده) را ندارند؛ و اگر به این کار دست بزنند هم خود و هم مخلوق‌شان را دچار نفرین «انجمن برادران» (طرد، تکفیر) می‌کنند. باز هم به شکلی طعنه‌آمیز، قهرمانان زن داستان که ظاهرا تنها خون‌آشامان زن هم هستند، همان خصوصیت‌های «زنانه»ای را دارند که دید «مردانه» به آنها نسبت می‌دهد: یکی از آنها فاحشه است؛ و دیگری اسرارآمیز.

اما همه‌ی قدرت این زن‌ها در همین است. آنها عاطفی بودن و فی‌البداهه رفتار کردن را به منطق و عرف‌های رفتاری ترجیح می‌دهند. آنها رابطه را نه بر اساس عرف، که بر اساس عشق جلو می‌برند. و از دید من، مهم‌تر از همه این که بخشنده‌اند، و حق روایت را فقط در انحصار خودشان نمی‌بینند، و آن را بین همه تقسیم می‌کنند. آنها رنج خاطرات انسان را به دوش می‌کشند؛ ولی در روایت آن از خودشان می‌گذرند.

چیزی که در نهایت انحصار قدرت «انجمن برادران» را می‌شکند و به جهان داستان آبشاری از رنگ دیگر می‌دهد، همین قدرت «زنانه» است. چیزی که مردهای داستان را به احترام به این زن‌ها وادار می‌کند، و به آخرین زن داستان حق «خلق» می‌دهد، در همین نکته‌ها نهفته است.

فکر می‌کنم این یکی از چیزهایی است که فمینیست‌های دنیای ما لازم دارند: وارد شدن به تخیل ما. طعنه‌آمیز است که چند زن خون‌آشام به ذهن ما وارد شوند، و احترام بیشتری به زن‌ها برانگیزند. و بی‌جهت نیست که یکی از جملات روی پوستر فیلم می‌گوید: «گرگ و میش برای بزرگ‌سالان».


بیزانس Byzantium

ژانر: درام، فانتزی، وحشت

کارگردان: نیل جردن

نویسنده: مویرا بافینی

بازیگران: ساورس رونان، جما آرترتون، سم رِیلی

مدت: 118 دقیقه

محصول: انگلستان و آمریکا و ایرلند، 2012

پیشنهاد من: اگر می‌بینید، به شیوه‌ی روایت فیلم و سبک بصری‌اش هم در کنار بحث نظری‌اش دقت کنید. لذت فیلم همینجاست.

Written by مسعود غفوری

دسامبر 12, 2013 در 3:23 ق.ظ.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: