ايزوپ

سنگينی تمام قصه‌های گفته و نگفته روی دوش ماست

زیر آب سوسور

with 17 comments

فردیناند دو سوسور، زبان‌شناس سوییسی، بدون شک یکی از خوش‌شانس‌ترین متفکران فرنگی توی ایران است. چرا؟ چون خوشبختانه کاری به کارش ندارند و کسی پاپیچ نمی‌شود که چه مکتب‌ها و تفکراتی بر اساس حرف‌های او ساخته شد. وگرنه او را هم باید مثل مارکس و فروید و داروین و شرکا جزو ملعونین علم می‌دانستیم.

آن اوایل قرن بیستم، وقتی دانشجویان سوسور جزوه‌های استاد را منتشر کردند، مردم دنیا چون این چیزها تازه به گوششان خورده بود و هنوز خیلی هم منحرف نشده بود، چیزی که از حرف‌هایش فهمیدند کلاً این بود که او می‌گفت ریشه‌یابی تاریخی صرف برای زبان‌شناسی کافی نیست و باید سراغ کارکرد زبان رفت؛ و این که او کارکرد زبان را با دو اصل «قراردادی بودن» و «تفاوت» توضیح می‌داد. و چیزهایی در همین مایه‌ها. بی‌خبر از این که همین چیزها، آبی است که به خوابگه مورچگان ریخته‌اند.

الحق که سهم این آقا و شرکایش در انحراف بشریت اگر بیشتر از آن قدیمی‌ها نبوده، کمتر هم نیست. اگر مارکس یک ایده‌ی سهل‌انگارانه از ایدئولوژی ارائه داد، شاگردش آلتوسر با استفاده از همین نظریات جناب سوسور چنان ایدئولوژی‌ای ترسیم می‌کند که بیا و ببین. اگر دامنه‌ی تفکرات فروید در سطح خانواده‌ی سه چهار نفره می‌ماند، شاگردش لاکان با استفاده از همین آقا آن تفکرات را به کل جامعه تعمیم می‌دهد. فمینیست‌ها که  آن اوایل می‌گفتند «ای مردان غیور، بابا ما هم آدمیم. حق رای می‌خواهیم» ولی بعد از این که نظریات سوسور را خواندند یک دفعه در آمدند که «برتری‌جویی و سرکوب زنان از طرف مردان ریشه در ارزش‌گذاری ناگزیر در تقابل دوتایی زنانگی-مردانگی دارد که برساخته‌ای کاملا فرهنگی است و نه طبیعی» و برق از سر آنتی‌فمینیست‌ها پراندند. (همین جا بگویم با این کاری که فمینیست‌ها در این سی چهل سال با زبان‌شناسی کردند، الآن دیگر آنتی‌فمینیست بودن نهایت بی‌کلاسی و بی‌معلوماتی است. البته در همه‌ی جای دنیا به غیر ایران!)

خلاصه کار به جایی رسید که اگر جناب فوکو می‌خواست تاریخچه‌ی جنون و یا خشونت و زندان را بنویسد و از مفهوم قدرت حرف بزند، باید سراغ سوسور می‌رفت. دریدا «ساختارشکنی» (همین واژه‌ای که این روزها زیاد هم می‌شنویم و خداییش توی معنی‌اش مانده‌ایم) را کلا با استفاده از همین سوسور هوا کرد. اگر یک نفر می‌خواست سراغ استعمار نوین برود، باید یک دور از روی جزوه‌ی سوسور و شرکا مشق می‌نوشت. اگر طرف می‌خواست مثلاً‌ مفهوم چشم‌چرانی یا هر چیز دیگر را توی جوامع مختلف بررسی کند، باید دست سوسور را می‌بوسید. و حتی اگر می‌خواست برای تولیدات گاوداری‌اش تبلیغ کند، باید لنگ و پای سوسور را وسط می‌کشید.

خلاصه این سوسور شده است ام‌المنحرفین، ولی هنوز به اندازه‌ی هابرماس و ماکس وبر توی ایران تحویلش نمی‌گیرند. واقعاً خوش به حالش!

17 پاسخ

Subscribe to comments with RSS.

  1. سوسور کلاً کمی تا قسمتی چپ می‌زند. فشار بر روی هابرماس و ماکس وبر فشار به سمت راست است.

    محمد خواجه‌پور

    فوریه 10, 2010 at 1:12 ق.ظ.

    • سوسور خودش خیلی هم چپ نیست. چون چپی‌ها بیشتر به ریشش بسته شدند این‌طور به نظر می‌رسد.
      و فکر نمی‌کنم گیر دادن توی این مملکت کاری به چپ و راست آن‌طرفی‌ها داشته باشد.

      مسعود غفوری

      فوریه 10, 2010 at 2:51 ب.ظ.

  2. بهرحال اوازاولين هاي دانش زبانشناسي است.كاريش نمي توان كرد.
    ولي او زا رياد ابله نشان داده ايد.
    سوسورزبان را از ديد روانشناسانه مينگرد و اعتقاد دارد اوا و معنا با اين ديد در ذهن و انديشه ي انسان بوجود مي ايد.
    يكي از اساتيدمان كه بنظر ميامد زياد تحت تاثير سوسور است او را پدر زبانشناسي ميناميد.
    تعريف ژاك دريدا از ساختارشكني زياد هم دورازلمس نيست!

    n30_basiri

    فوریه 10, 2010 at 2:28 ق.ظ.

  3. ماشاالله برچسب

    فرزانه استوار

    فوریه 10, 2010 at 1:42 ب.ظ.

  4. ملیت افراد هم در گیر دادن یا ندادن مهم است! چون اگر سوسور مثلا انگلیسی یا آمریکایی بود وضع فرق می کرد ولی چون اهل یک کشور بی طرف است کسی کاری به کارش ندارد.

    کاکال گراش

    فوریه 10, 2010 at 5:25 ب.ظ.

  5. وقتی نظر با نوشته نمیخواند!
    من بیشتر تو این فکرم که چرا با اینکه تو سعی کردی از سوسور تعریف کنی مردم حس کردن که اونو ابله یا .. خوانده ای.

    محمود

    فوریه 10, 2010 at 11:19 ب.ظ.

  6. واقعيتش من از عنوان پستتان به حس ابله خواندنش دست يافتم
    عبارت (زير اب كسي را زدن )ميتواند بار مثبت هم داشته باشد؟!

    n30_basiri

    فوریه 11, 2010 at 1:51 ق.ظ.

  7. با این جمله اش خیلی حال می کنم ، توی ویکی پدیا خوندمش :
    اگر ترجمه ام درست باشه :
    «یک سیستم زبان شناسی یک سری از تفاوت های آوایی است که با یک سری از تفاوت های عقیدتی ترکیب شده است «

    soshians113

    فوریه 12, 2010 at 1:01 ب.ظ.

  8. حالا شما چرا اورا لو دادید!
    زیراب زن

    سعید رایگان

    فوریه 13, 2010 at 9:41 ق.ظ.

  9. ;jhکتاب این هفته چی بود؟
    الف رو جا گذاشتم.

    پروانه

    فوریه 15, 2010 at 10:57 ق.ظ.

  10. salaam baba
    600 bar barat neveshtam pak shod
    che khabara zan nagerefty dar che ahvali
    ey baba kheili delet vase bashariyat misooze engar
    bikhiyal
    toonesty shomareto baram befrest
    bye

    mammad

    فوریه 17, 2010 at 12:20 ب.ظ.

  11. از نظر من که اصلی ترین عامل انحراف، چه بشر و چه الان و چه قدیم، فقط و فقط فیلم پورنو و وابسته هاش هستش هستش….

    Jozeph

    فوریه 18, 2010 at 10:06 ب.ظ.

  12. من هم رشته ام زبان انگلیسیه
    دنبال وبلاگ دیگه ای می گشتم که وبلاگ شما رو پیدا کردم
    بازم میام

    pink

    فوریه 22, 2010 at 8:21 ب.ظ.


پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: