ايزوپ

سنگينی تمام قصه‌های گفته و نگفته روی دوش ماست

هنکاک، نشانه‌شناسی سازگاری

with 10 comments

1. هر چقدر که تو خارق‌العاده باشی، باید ظرفیت و مقبولیت جامعه‌ای که در آن زندگی می کنی را در نظر بگیری و توانایی‌هایت را بر اساس آن تنظیم کنی. اگر سرت بالاتر از سطح جامعه‌ات باشد، بر باد می‌رود. چارچوب‌ها را نشکن که خرد می‌شوی. سازگار باش. نیرویت را در راه درست استفاده کن، و حواست باشد «درست» یعنی آن چیزی که جامعه روی آن توافق دارد ظاهراً. اگر احساس تفاوت می‌کنی غلط می‌کنی. اگر می‌خواهی کارها را نه بر اساس عرف (هر قدر هم غلط)، بلکه بر اساس نظر خودت (هر قدر هم درست‌تر) انجام بدهی، غلط کرده‌ای. مرد به کسی می‌گویند که جامعه قبول‌اش داشته باشد.

2. زن‌ها باید از تمام ظرفیت‌ها و توانایی‌هایشان استفاده کنند، البته در راه خانه‌داری و تربیت فرزندان و تمکین از شوهر! بهتر است آنها سرشان به کار خودشان باشد و بگذارند مردها همه‌ی کارها را انجام دهند. اگر یک زن توانایی خارق‌العاده‌ای داشته باشد، پسندیده‌تر آن است که آن را بروز ندهد و در خانه بنشیند (و احتمالاً فرزندی -در واقع پسری- تربیت کند که آن ویژگی را از او به ارث برده باشد و بعد همه‌ی کارها را به او بسپارد). هماناخداوند زن را برای زندگی نرمال آفریده است، پس نباید از این حکم ازلی و ابدی سرپیچی کند و مصلحت جامعه و عرف را فدای تمنیات و خودپسندی خود نماید، که در این صورت سنگ بر روی سنگ بند نمی‌شود. وظیفه‌ی آنها این است که مردان از دامان آنها (هم از روی دامان و هم از زیر دامان) به اوج برسند. برای زنان اوجی متصور نیست. پس باید به همین وظایف خود راضی و بلکه هم مفتخر باشند.

تصور این‌که این نظرات موقع دیدن یک فیلم به ظاهرسرگرم‌کننده به ذهن آدم بیاید مشکل است؟ هنوز هم وقتی می‌گویند چیزهای مهم و جدی زیادی را می‌شود از میان همین فیلم‌های بازاری و دبیرستانی بیرون کشید، خیلی‌ها چپ‌چپ به آدم نگاه می‌کنند. نشانه‌شناسی فیلم البته به این اعتقاد دارد. خوب راستش من فیلم هنکاک (Hancock) را چند وقت پیش دیدم، و امروز که داشتم فیلم‌هایم را مرتب می‌کردم به یاد چیزهای افتادم که هنگام دیدن فیلم، آن را برایم زهر کرد. هنکاک فیلم اکشن علمی-تخیلی و سرگرم‌کننده‌ای است، ولی پشت ظاهر بی‌خطرش دیدگاه خطرناکی نهفته است. البته از نظر من، همان‌ها که در بالا خواندید! این فیلم تصویری است از یک سیستم مردسالار (در مرحله‌ی اول هالیوود و در مرحله‌ی بعد تمام آمریکا و بعدتر تمام دنیا) که سعی می‌کند همچنان اعضایش را در چارچوب‌های مشخصی تغریف کند و از طرف دیگر، در مقابل موج حق‌خواهی زنان، ارزش‌های خانواده را پررنگ کند. و حالا قضیه فیلم چیست:

هنکاک کسی است با قدرت‌ها و خصوصیت‌های فراانسانی. نمی‌دانم اسمش را انسان بگذارم یا نه، و یادم نیست از کجا آمده بود و این قدرت‌ها را از کجا آورده بود (شاید اصلاً بیان نشد). ولی بر خلاف سوپرمن و بتمن و هزارتای دیگر از این قهرمان‌های انسان‌دوست و کاردرست، این یکی اصلاً به «آدم بودن» و مثل آدم رفتار کردن کاری ندارد. یعنی وقتی هم که می‌خواهد کمکی بکند، آن را به شیوه‌ی خودش انجام می‌دهد و کلی خرابی به بار می‌آورد. مثلاً برای نجات یک نفر که ماشین‌اش روی ریل قطار گیر کرده و قطار هم دارد نزدیک می‌شود، او اول ماشین را بلند می‌کند و می‌کوبد روی ماشین‌های دیگر، و بعد هم جلوی قطار ستون می‌شود و آن را متوقف می‌کند به راحتی. نتیجه‌ی نجات یک نفر چند تا ماشین داغان و یک قطار درب و داغان است! کاری که به اعتقاد خیلی‌ها می‌شد بهتر و کم‌هزینه‌تر انجام‌اش داد. او به خاطر همین خراب‌کاری‌هایش طرد شده است و به مشروب‌خواری رو آورده است. همین‌جا نکته‌ی اول در ذهن‌ام کلیک خورد. خوب به هر حال این جبری است که گریز از آن راحت نیست.

جلوتر توی فیلم متوجه می‌شویم که این جناب هنکاک یک مشابه مونث هم دارد که از سر اتفاق همسر همان مردی است که نجات‌اش داده و اکنون می‌خواهد او را به راه راست هدایت کند. این زن که باز بعدا می‌فهمیم قدرت‌اش از هنکاک بیشتر هم هست (به ادعای خودش) چند سالی است که ازدواج کرده و شده یک زن خانه‌دار و بچه‌دار، و نه تنها اصلاً از نیرویش استفاده نمی‌کند بلکه هیچ‌کس، حتی شوهر و پسرش، نمی‌داند او نیرویی دارد. هنکاک از او می‌پرسد چرا؟ و او جوابی می‌دهد توی مایه‌های اینکه می‌خواهد «زندگی نرمالی» داشته باشد. اینجا نکته‌ی دوم به ذهنم هجوم آورد و حال‌ام گرفته شد. بقیه‌ی فیلم را فقط به خاطر اصول اخلاقی فیلم‌بینی نگاه کردم، ولی تجربه‌ی دیدن‌اش هر بار به سراغم می‌آید.

hancock

10 پاسخ

Subscribe to comments with RSS.

  1. هنکوک اشاره ایی هم به این اصل دارد(درست و غلط بودنش را کاری نداریم)گذشت از خود برای مصلحت بیشتر،که مصداق نکته ی دوم شماست.
    ولی در جایی خواندم:
    آيا Hancock همان باراک اوباما نيست؟ Mary چطور؟ احتمالا هيلاري و Ray نيز بيل کلينتون؟!
    🙂 🙂

    N30_basiri

    اکتبر 9, 2009 at 10:39 ب.ظ.

  2. راجع به مرد سالاری موافق نیستم. همین که خواهر هنکاک از خودش قویتر و همچنین چیزی خیلی فیلم روش تاکید داشت باهوش تر بود
    شاید دلیلی که تونسته بود خوب هویتشو از دو نفر مذکر چسپیده به زندگیش مخفی کنه هانا باهوش بودن ترش بود

    Aleph

    اکتبر 10, 2009 at 2:13 ق.ظ.

  3. چي مي تونم بگم ….دوستي خاله خرسه.

    كاكال گراش

    اکتبر 10, 2009 at 2:09 ب.ظ.

  4. اون روز در یک ویدئوکلوپ وایساده بودم که یه آقایی اومد. گفت فیلم هنکاک دارین؟
    فروشنده هم با اطمینان گفت:هندیه دیگه نه هنوز نیومده. اون آقا هر چی تلاش کرد که بفهمونه نه بابا از کی تا حالا ویل اسمیت هندی شده آقا قبول نمیکرد. بعد دیگه منم خودم رو قاطی کردم تا به زور قانعش کردیم. ما ویل اسمیت رو نجات دادیم…

    فرزانه استوار

    اکتبر 10, 2009 at 2:43 ب.ظ.

  5. اگر احساس تفاوت میکنی غلط میکنی.
    این جمله یه شعر خیلی توپ بود ناقلا.
    در ضمن تو غلط میکنی یه فیلم اکشن رو بدون توجه به سطح فیلم نگاه میکنی. البته منم ازش خوشم نیومد و مجبور بودم نگاه کنم.

    سعید

    اکتبر 11, 2009 at 12:07 ق.ظ.

  6. ye filme action ro bayad be dideh ye filme action negah kard. har chand mozakhraftarin va ashghal tarin happy ending ro to in film mishod did ama be nazare man sargarm konandeh bood

    aleph

    اکتبر 11, 2009 at 11:20 ق.ظ.

  7. تصور اینکه که نکته‌ی 1 و 2 شما چیزی جز القا و تلقین نابجا در ذهن زنان و مردان و گاه پذیریشی فراتر از حد خواست واقعی خود انسان است بسیار درناک خواهد بود.
    اما گریز از عرف و اخلاقیات جامعه هم نادر است.

    الهام زاهدی

    اکتبر 11, 2009 at 3:15 ب.ظ.

  8. خط اول را که خواندم، داشتم به این فکر می کردم که چگونه، مودبانه به اعقایدتان بتوپم!!! به خط دوم که رسیدم، فهمیدم به خاطر جذب خواننده به این جرم مرتکب شده اید!دی

    فاطمه حاجی زاده

    اکتبر 11, 2009 at 11:22 ب.ظ.

  9. اگه برادرت نبودم شاید جور دیگه ای فک میکردم
    شاید این سوال برا خیلیها پیش اومده باشه
    تو چرا سنگ زنا رو به سینه میزنی؟! دی:

    محمود

    اکتبر 12, 2009 at 3:43 ق.ظ.

  10. اگه از فیلمش لذت نبردین فکر کنم از بازی که مخصوص موبایل ساختن لذت ببری, تو گوگل سرچ کن پیداش میکنی. با الف موافقم که سرگرم کننده بود.

    یوسف

    اکتبر 12, 2009 at 12:07 ب.ظ.


پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: